سوالات متداول در مورد طرح ملّی نرمافزارهای آزاد/متنباز
(لینوکس فارسی)
نسخه گنو/لینوکس فارسی تا چه زمانی آماده میشود؟
نسخه لینوکس فارسی در حال حاضر آماده و بهرهبرداری از آن با پشتیبانی شرکتهای داخلی ممکن است. با توجه به پیشرفت ۹۰٪ طرح، تولید و ارائه یک نسخه گنو/لینوکس فارسی برای اکثر شرکتهای بخش خصوصی با استفاده از نتایج این طرح امکانپذیر است.
در حال حاضر با توجه به بسترسازی انجام گرفته برای زبان فارسی در سیستمعامل لینوکس، امکان دسترسی عموم به خروجیهای طرح، بینالمللیسازی خروجی پروژهها و فعالیتهای ترویجی انجام گرفته حداقل۶ توزیع از لینوکس فارسی در داخل کشور (شبدیکس، فارلیکس، پارسیکس، کارآمد، شریف لینوکس و لرنوکس) توسط شرکتهای خصوصی مانند شرکت دادهپردازی و گروههای فعال تولید شده و قابل استفاده است. این شرکتها در حال بازاریابی برای محصولات خود و ارائه خدمات پشتیبانی به کاربران هستند.
البته با توجه به طولانی بودن تولید خروجی نهایی کامل طرح، نسخه نمایشی شبدیکس با جمعآوری و ارائه کلیه امکانات موجود برای زبان فارسی در گنو/لینوکس با استفاده از نتایج پروژههای انجام گرفته سال ۱۳۸۳ آماده گردید که هدف آن نشان دادن قابلیت انجام فارسی سازی گنو/لینوکس و گسترش فرهنگی آشنایی با گنو/لینوکس در سطح عام جامعه بود.
در حال حاضر فاز نهایی طرح در قالب کارفرمایی مرکز تحقیقات مخابرات ایران و با حمایت شوراهای عالی فناوری اطلاعات، اطلاعرسانی و انفورماتیک از آذر ماه ۱۳۸۵ در قالب برونسپاری پروژههای مصوب از طریق مرکز تحقیقات مخابرات مراحل خود را میگذراند.
چرا با گذشت بیشتر از سه سال و نیم از شروع پروژه و خروجیهای ملموس لینوکس فارسی، هنوز نتایج عملی آن در جامعه (حتی در کاربردهای دولتی) مشاهده نمیشود؟
اول اینکه هر پروژه باید در چارچوب اهداف و حوزه عملکرد آن با ملاحظه هزینه انجام شده مورد ارزیابی قرار بگیرد. هدف عمده طرح که مبنای برنامه کلان آن (قابل دریافت از بخش گزارشهای www.foss.ir) است، رفع پایه ای مشکلات زبان فارسی در نرمافزارهای پرکاربرد با بهرهگیری از تمامی افراد و گروههای علاقهمند و خبره بوده است. بر این اساس برنامه مدونی تهیه شده است که خروجیهای آن در قالب توزیعهای لینوکس فارسی به شکل تجاری یا غیر تجاری در اختیار عموم قرار گرفته است. کلیه پروژههای انجام شده از طریق برگزاری مناقصات به شرکتهای واجد شرایط واگذار شده است که شرح کامل آنها در بخش پروژههای پرتال طرح آمده است.
علیرغم رسیدن به اهداف اولیه مورد نظر در بخش فنی، دولت در بخش سیاستگذاری، تدوین برنامه راهبردی توسعه متنباز و تهیه دستور العملها و چارچوبهای تشویقی برای آموزش و مهاجرت هیچ گونه اقدام جدی انجام نداده است. این در حالی است که در کشورهای دیگر تجربیات بسیار خوبی در حوزههای مختلف وجود دارد که راه را برای دولت در صورت عزم جدی برای بهرهبرداری از نتایج طرح هموار میسازد.
برای مدیران IT سازمانها و کاربران خانگی با توجه به عدم پرداخت هزینههای سنگین خرید از نرمافزارهای خارجی و عادت به استفاده از نرمافزارهای بدون مجوز انگیزه اولیه برای استفاده از نرمافزارهای متنباز و تغییر عادت (حتی در صورت بهتر بودن) وجود ندارد.
هدف و راهبرد طرح ملی نرمافزارهای آزاد/متنباز چه بوده است؟
هدف اصلی طرح ملی نرمافزارهای آزاد/متنباز بومیسازی نرمافزارهای آزاد پرکاربرد و رفع مشکلات پایهای زبان فارسی در سیستمعامل لینوکس" میباشد طی سه مرحله مختلف و در یک مقطع زمانی طولانی (حداقل سه سال بدون در نظر گرفتن تاخیر در تخصیص بودجه) در حال انجام است. البته فرهنگسازی جهت استفاده از نرمافزارهای آزاد/متنباز در زیرساختهای اطلاعاتی و ارتباطی کشور در سمت خادم نیز از فعالیتهای عمده این طرح بوده و هست.
مرحله اول "تهیه امکانات، کتابخانهها و ابزارهای پایهای مورد نیاز برای زبان فارسی" است که دارای پیش نیاز برای انجام اصولی سایر پروژههای بومیسازی در حوزه متنباز مبتنی بر لینوکس است. این مرحله، پنج پروژهء الگوریتم دو جهته، اتصال و یونی کد، مرتبسازی فارسی، تقویم فارسی، فونت مرجع فارسی و فونت Open Type و صفحه کلید فارسی را شامل میشود که همه این پروژهها انجام گرفته و خروجی آنها در سایت http://projects.foss.ir برای استفاده عمومی قرارگرفته است
مرحله دوم نهادینه کردن خروجیهای فاز اول در کتابخانههای مختلف برنامهنویسی و محیطهای گرافیکی مانند glibc ,gtk+ , Qt و ... و نرمافزارهای کاربردی سمت خادم مانند بانکهای اطلاعاتی (MySQL و PostgreSQL) بود که طی سالهای ۸۳ و ۸۴ انجام گرفته است.
در مرحله سوم برنامههای کاربردی و محیطهای گرافیکی رومیزی مختلف مانند GNOME و KDE و OpenOffice بر اساس استانداردهای زبان فارسی، بومیسازی میشوند. جهت اطلاع از آخرین وضعیت پروژههای تکمیل شده یا در حال اجرا به آدرس http://projects.foss.ir رجوع شود.
تعریف و اولویت بندی تمامی پروژهها با اعمال نظرات کمیته فنی طرح انجام گرفته است و در کمیته فنی سعی شده است که از بهترین متخصصین لینوکس در سراسر کشور قابل شناسایی و دردسترس بوده اند استفاده شود بطوریکه هر کدام سابقه چندین ساله در سیستمهای مبتنی بر لینوکس و یونیکسی و مسائل مرتبط با فارسی سازی دارند.
سیاست گذاری طرح و تایید این پروژهها نیز بر عهده کمیته راهبری طرح است که از کارشناسان برجسته دولتی و دانشگاهی، مسئولین شورای عالی انفورماتیک و شورای عالی اطلاع رسانی و شورای عالی فناوری اطلاعات تشکیل شده است.
هزینه کلی اجرای این طرح چقدر است؟
برآورد کلی هزینه مورد نیاز انجام پروژهها در حدود یک میلیارد تومان است که با توجه به اهداف، اهمیت و نتیجه آن در مقایسه با دیگر طرحهای ملی مبلغ کمینه و معقولی میباشد. هزینههای صرف شده به دلیل قابل دفاع بودن آنها بر خلاف بسیاری از فعالیتهای دیگری که در این حوزه به صورت کاملا شفاف در درگاه طرح در بخش پروژهها، با ریز فعالیتها آمده است. کل بودجه تخصیص یافته به طرح از ابتدای آن، بهمن ماه ۸۱ تا آخر سال ۸۳، مبلغ ۳۷۰ میلیون تومان بوده که با این مبلغ فعالیتهایی چون مدیریت و راهبری طرح به مدت ۲ سال، بسترسازی و فرهنگسازی و ظرفیتسازی توسعه گنو/لینوکس در جامعه، انجام ۵ پروژه در سال ۸۲ و ۱۰ پروژه در سال ۸۳ انجام گرفته (قسمت اعظم این بودجه به شرکتهای خصوصی مجری پروژهها از طریق اجرای مناقصه پرداخت گردیده است) که در مقایسه با دیگر طرحهای ملی علیرغم حمایت معنوی زیاد از لحاظ تخصیص اعتبار مورد کم توجهی قرار گرفته است.
بودجه تخصیص یافته برای اجرای پروژههای سال ۸۴ (از مرداد ۸۴) به مبلغ پانصد میلیون تومان برای انجام ۱۴ پروژه (شامل مدیریت و نظارت) میباشد که در نتیجه مجموعا در سه سال و نیم گذشته حدود یک میلیارد تومان در این خصوص هزینه شده است.
آیا هدف طرح جمع آوری تمامی ویندوزهای فعلی و جایگزینی آن با گنو/لینوکس فارسی است؟
هر چند در حال حاضر در سمت خادم این هدف کاملا امکان پذیر است، اما هدف از تهیه گنو/لینوکس فارسی ایجاد یک گزینه جایگزین در صورت اجرای قوانین کپیرایت و تحریمهای بیشتر نرمافزاری است، لذا مهاجرت به گنو/لینوکس در حد ایجاد یک تعادل و مهاجرت تدریجی میباشد. البته نتایج این طرح در مقطع کنونی - که استفاده از نرمافزارهای اختصاصی مانند ویندوز رایگان و بدون پرداخت حق امتیاز استفاده میشود - محسوس نیست ولی اهمیت این موضوع در آینده و به تناسب افزایش تهدیدها و نیاز به دانش بومی، همچون دیگر فناوریهای پایه حائز اهمیت فوقالعادهای خواهد بود . بنابراین ضروریست جامعه در مقطع کنونی حداقل با این مقوله آشنا شود. آشنایی جامعه با سیستمعامل گنو/لینوکس فارسی با اجرای طرحهای مشابه بزرگی همچون دورههای ICDL به راحتی امکان پذیر است.
مخاطبان سیستمعامل گنو/لینوکس فارسی چه کسانی هستند؟ آیا فقط مراکز اداری، علمی و دولتی هستند یا تمام کاربران کشور؟
مخاطبان طرح ملی فارسی سازی گنو/لینوکس همانطور که از عنوان ملی آن پیداست در برگیرنده همه اقشار جامعه میباشد، زیرا سیستمعامل گنو/لینوکس هم توانایی قرار گرفتن به عنوان خادم در سیستمهای کاربردی را دارد و هم به دلیل ماهیت متنباز و فراوانی نرمافزارهای کاربردی نسبت به ویندوز توانایی استفاده به عنوان سیستمعامل رومیزی هم در محیطهای کاری و هم در رایانههای خانگی را دارد.
هدف اولیه و عمده طرح با توجه به برنامه و بودجههای مصوب کارگروه راهبری طرح (که همگی افراد سیاست گذار و با تجربه حوزه ICT هستند) کاربردهای سمت کاربران نهایی و رومیزی است. هرچند در زمینه خادم در حال حاضر گنو/لینوکس برای کاربردهای معمول مشکل زبان فارسی را نداشته و قابل استفاده است و چند پروژه فارسیسازی (نظیر بانکهای اطّلاعاتی و کارخواه نامه مبتنی بر وب) در حوزه خادم در طرح انجام شده است.
آیا لینوکس فارسی و توجه به نرمافزارهای آزاد/متنباز مختص ایران است؟ در غیر اینصورت جایگاه آن در دنیا چیست؟
بحث FOSS حرکتی است که در سطح جهان شروع شده و مختص ایران هم نیست. لذا هدف انتخاب یک سیستمعامل متنباز برای سیستمهای اساسی و پایهای کشور است و این راهبردی است که درکل دنیا اکنون بر روی آن کار میشود. آمریکا، چین، آلمان، فرانسه، کره و ژاپن و بسیاری دیگر از کشورها به این نتیجه رسیدهاند. اطلاعات تکمیلی در این خصوص در کتاب »مقدمهای بر نرمافزارهای آزاد/متنباز« تالیف محمد خوانساری و حمید رضا ربیعی که توسط شورای عالی انفورماتیک در سال ۸۴ منتشر شده است، قابل حصول میباشد.
این طرح چقدر در پرورش نیروی انسانی ماهر موفق بوده است؟
تعلیم و توسعه نیروی انسانی متخصص برای کشور وظیفه کلیه نهادهای فعال در جامعه فنّاوری اطّلاعات کشور از دانشگاه گرفته تا دولت و صنعت است و جزو فعالیتهای مستقیم این طرح نمیباشد. گرچه با برگزاری همایشها و کارگاههای مختلف در کشور و تهیه محتویات آموزشی سعی در ترویج گنو/لینوکس شده است. اساسا تاکنون تربیت منابع انسانی موجود در کشور در زمینه سیستمعامل ویندوز و دیگر مباحث فنّاوری اطّلاعات خروجی پروژهای خاص نبوده است. اما با حمایتهای انجام شده در این طرح از بخش خصوصی، زمینه شکوفایی استعدادها و توانمندیهای بالقوه موجود در جامعه اطلاعاتی کشور آنهم در حوزه فناوریهای برتری نظیر سیستمعامل فراهم آمده است.
چه تلاشهایی برای آشنایی جامعه فناوری اطلاعات کشور خصوصاً افراد تازهکار با نرمافزارهای آزاد/متنباز تاکنون صورت گرفته است؟
• برگزاری و مشارکت در همایشها و کارگاههای آموزشی داخلی و خارجی (مجموعاً ۳۸ همایش و ۴۲ کارگاه آموزشی از تاریخ ۱/۷/۸۲ تا تاریخ ۱/۱۲/۸۵).
• درگاه اطلاعرسانی طرح (http://www.foss.ir) با متوسط ۵۰۰۰ بازدید در روز.
• خبرنامه ماهیانه افق لینوکس به شمارگان ۱۵۰۰ نسخه و خبرنامه الکترونیکی هفتگی.
• پشتیبانی از بخش ایران در شبکه بینالمللی متنباز (www.iosn.net) متعلق به UNDP.
• تشکیل و پشتیبانی از گروه کاربران ایرانی لینوکس.
• تهیه نسخه نمایشی لینوکس فارسی در قالب لوح فشرده و زنده شبدیکس.
• تهیه دیسک زنده آموزشی لینوکس فارسی (learnux) حاوی ۲۲۰۰ اسلاید و ۵۶ مقاله آموزشی.
• ۱۲ ساعت آموزش گنو/لینوکس مبتنی بر رایانه (CBT) و ۱۰۳ ساعت دورههای آموزش الکترونیکی و
• تالیف کتابهای کاربردی ( مجموعا ۱۴ کتاب تاکنون).
• راهاندازی وبگاه محتویات آموزشی الکترونیکی در آدرس http://elearning.foss.ir
• راهاندازی wiki طرح برای تولید دانش کاربردی در آدرس http://wiki.foss.ir در قالب پروژه ترویج و توسعه نرمافزارهای آزاد/متنباز در مرکز تحقیقات مخابرات ایران
متاسفانه با توجه به تغییرات مدیریتی فقط ۴ مورد از کتابهای فوق تا کنون توسط شورای عالی انفورماتیک چاپ گردیده ولی نسخه الکترونیکی کلیه کتابها از طریق سایت شورای عالی انفورماتیک و بخش کتابهای سایت طرح قابل دسترس است.
آیا گنو/لینوکس نسبت به ویندوز با صرفه است؟
در رابطه با میزان صرفهجویی گنو/لینوکس نسبت به ویندوز با یک تقریب ساده میتوان هزینههای استفاده از سیستمعامل ویندوز نسخه خانگی (که ارزانترین نسخه میباشد) به همراه یک سری نرمافزارهای دفتری مانند مجموعه اداری آفیس و بقیه ملزومات آن (مانند یک برنامه ویروسکش، یک برنامه طراحی و...) حداقل رقمی در حدود ۱۰۰۰ دلار برای هر رایانه خواهد شد (مطابق با بررسی شرکت ثنارای برای شورای انفورماتیک). حال با روند رو به رشد فنّاوری اطّلاعات و تعداد فعلی رایانه که همگی نیاز به سیستمعامل و تعدادی از برنامههای عمومی دارند، در آینده نزدیک درصد قابل توجهی از درآمدهای کشور صرف خرید نرمافزار خواهد شد!؟ اطلاعات تکمیلی در این خصوص در فصل دوم کتاب »مقدمهای بر نرمافزارهای آزاد/متنباز« تالیف محمد خوانساری و حمیدرضا ربیعی که توسط شورای عالی انفورماتیک در سال ۸۴ منتشر شده، آمده است.کاربران ویندوز در صورت مهاجرت به گنو/لینوکس چگونه از نرمافزارهای عمومی مانند آفیس و غیره استفاده کنند؟
برای جایگزینی نرمافزار آفیس چندین نرمافزار آزاد مشابه تحت گنو/لینوکس مانند Openoffice و Koffice، وجود دارد. کاربران IE برای کار با اینترنت میتوانند از فایرفاکس، موزیلا و چندین نرمافزار دیگر استفاده کنند. برای افرادی که از Outlook Express استفاده میکنند نرمافزار Thunderbird, Kmail یا Evolution که از لحاظ امنیتی نیز قابلیتهای بالایی دارند توصیه میشود. در مجموع، تعداد نرمافزارهای آزاد تحت گنو/لینوکس بیش از صدهزار مورد است که در مقایسه با نرمافزارهای تحت ویندوز از تنوع بیشتری برخوردار میباشد.
لازم به توضیح است که حتی استفاده از بستر برنامهنویسیNET. نیز در محیط گنو/لینوکس توسط نرمافزار مونو
(mono) فراهم شده است و برنامهنویسان تحت ویندوز میتوانند برنامههای #C خود را در محیط گنو/لینوکس تولید و اجرا نمایند.
تامین امنیت برای سیستمعامل ملی یکی از دلایل اساسی برای تعریف این طرح اعلام شده است. حال برای موارد امنیتی چه اقداماتی انجام گرفته است؟
بالا بودن امنیت سیستمعامل گنو/لینوکس نسبت به سیستمهای عامل دیگر یکی از دلایل انتخاب این سیستمعامل به عنوان بستر سیستمعامل ملی بوده است و در برنامههای طرح، پروژهای با عنوان امنیت وجود ندارد ولی کلیه پروژهها موظفند موارد امنیتی را به عنوان یکی از ضرورتها در انجام پروژهها رعایت نمایند. به این معنا که در خروجی هیچ کدام از پروژهها مشکلات امنیتی وجود ندارد. علاوه بر این مراکز متعددی در کشور در حوزه امنیت در این سیستمعامل فعال هستند.
چرا عنوان طرح از »لینوکس فارسی« به »طرح ملی نرمافزارهای آزاد/متنباز« تغییر پیدا کرده است؟
با توجه به گسترش دامنه فعالیتهای طرح و اقدامات انجام گرفته برای توسعه نرمافزارهای آزاد/متنباز در کشور و عدم جامعیت عنوان "فارسیسازی گنو/لینوکس" برای کلیه فعالیتها، کارگروه راهبری طرح عنوان طرح به طرح ملی نرمافزارهای آزاد/متنباز درمهرماه ۱۳۸۴ تغییر داد. بنابرین فارسیسازی و بومیسازی سیستمعامل گنو/لینوکس که خود یک نرمافزار آزاد/متنباز است، در زمره یکی از اهداف نهایی این طرح قرار گرفت.
آیا تمرکز این طرح بر فارسیسازی نسخهای از لینوکس مانند" فدورا " (Fedora) است؟
به هیچ وجه. هدف طرح رفع مشکلات پایهای زبان فارسی در برنامههای اصلی و پایهای سیستمعامل گنو/لینوکس بوده و ما توزیع یا نسخه خاصی را در نظر نداریم. به همین دلیل طبق قراردادهای موجود شرکتهای انجامدهنده پروژهها موظفند خروجی پروژهها را در منابع اصلی برنامهها به صورت بینالمللی ثبت کنند که در تمام نسخههای (توزیعهای) گنو/لینوکس مشکلات فارسی به صورت پایهای رفع شده یا در آینده رفع شود. البته از فدورا به عنوان محیط آزمون و تحویل نرمافزارها در قراردادهای منعقد شده استفاده میشود.
«سیستمعامل ملی»عنوانی است که با توجه به اطلاعات موجود تاکنون هیچ کشوری آن را برای خود در نظر نگرفته است بلکه در برخی کشورها سیستمعامل خاصی برای برخی مراکز به خصوص مراکز دولتی و امنیتی تعیین شدهاند. تعریف شما از سیستمعامل ملی چه میباشد؟
ابتدا توضیح این نکته ضروری است که مراد از سیستمعامل ملی داشتن سیستمعامل و برنامههای کاربردی است که در داخل کشور امکان پشتیبانی، به روز رسانی، آموزش و نگهداری توسط شرکتهای داخلی وجود داشته باشد. داشتن یک سیستمعامل ملی به معنی اجبار یک سیستمعامل و عدم امکان از سایر سیستمهای عامل دیگر نیست.
امروزه بر روی "لینوکس" به عنوان سیستمعامل پیشرو در شبکه با توجه به دلایل امنیتی، اجتماعی و راهبردی در دنیا سرمایه گذاری میگردد. این سیستمعامل با توجه به در دسترس بودن کد منبع آن و امنیت بالاتر و هزینه پایینتر گزینه مناسبی برای سیستمعامل ملی میباشد و راهی برای آزادی همیشگی از انقیاد نرمافزارهای اختصاصی و وابسته است .
در حال حاضر بسیاری از کشورهای جهان از قبیل اتحادیه اروپا، آلمان، انگلستان، فرانسه، برزیل، چین، پرو، و دیگر کشورها در حال انتقال سیستمعاملهای خود به سیستمعامل لینوکس بوده و آنرا در مدارس و دانشگاههای خود گسترش داده و در حال تربیت نسلی آشنا با این سیستمعامل میباشند. اکثر این کشورها نرمافزارهای متنباز و لینوکس را در راستای اهداف ملی مانند کاهش اعتماد به واردات، پیشرفت صنعت داخلی، توجه به امنیت ملی، حق مالکیت معنوی و بومیسازی در دستور کار دولت خود دارند. گزارش مختصری از این فعالیتها در بخش گزارشهای درگاه طرح قابل دسترسی است.
دلایل دولت برای پشتیبانی از طرح ملی نرمافزارهای آزاد/متنباز چیست؟
• ایجاد تنوع نرمافزاری در کشور
• ایجاد زیرساختاری قابل اطمینان و امن در زمینه فناوری اطلاعات
• استقلال از فروشندگان و تولیدکنندگان خارجی نرمافزار به ویژه سیستمعامل
• سهولت بومیسازی به دلایل در دسترس بودن کد منبع نرمافزار
• مسائل رعایت قانون کپیرایت و عضویت در سازمان تجارت جهانی(WTO)
• مزایای اقتصادی در درازمدت به دلیل جلوگیری از خروج ارز به منظور تهیه نرم افزار
• بهبود و ارتقاء صنعت داخلی نرمافزار و اشتغال زایی مولد
چرا تولید خروجی نهایی به زمان طولانی (بیش از سه سال) نیاز دارد؟
گستردگی، تنوع و رشد بالای نرمافزارهای متنباز، امر مدیریت یکپارچه طرحی که هدفش پشتیبانی فارسی در مجموعه کاملی از نیازهای نرمافزاری کشور اعم از زیرساختی تا کاربردی بر پایه متنباز است، مشکل و پیچیده میسازد. از طرفی نرمافزارها خصوصاً نوع کاربردی آنها ذاتی پویا و با اصلاحات مداوم دارند که این موضوع فرآیند بروزرسانی و به روز نگهداری آنها را فرآیندی طولانی و بلکه دائمی میسازد. به این عوامل میتوان عوامل دیگری نظیر تغییرات مدیریتی متناوب در کشور، کمبود نیروی انسانی متخصص و آشنا به مسائل بینالمللیسازی نیز افزود.
آخرین نسخه برنامه کلان طرح که روابط سلسله مراتبی و زمانی بین پروژههای مختلف را نشان میدهد از طریق بخش گزارشهای طرح قابل دریافت است.
تفاوت لینوکس و نرمافزارهای آزاد/متنباز چیست؟
به بیانی ساده میتوان لینوکس را هسته و اساس نرمافزارهای آزاد/متنباز (گنو) دانست. پس میتوان گفت لینوکس خود نوعی نرمافزارهای آزاد/متنباز است. بحث در خصوص نرمافزارهای آزاد/متنباز اساساً بحثی در حوزه ساخت مهندسی نرمافزار است. حال آنکه مبحث لینوکس صرفاً به سیستمعامل مرتبط است، اگرچه سیستمعامل بستر هر نرمافزار دیگری است، اما دیگر نرمافزارها نیز خود موجودیتی مستقل دارند. بعنوان مثال محیط گرافیکی KDE، لینوکس نیست، بلکه یک محیط گرافیکی بر روی هسته سیستمعامل لینوکس است.
با تأملی بر این مطالب روشن میشود که چرا نام طرح از لینوکس فارسی به نرمافزارهای آزاد/متنباز تغییر یافت و نیز مشخص میشود که این تغییر نام مشتمل بر چه حجم عظیمی از فعالیتها شده و خواهد شد.
نرمافزارهای آزاد/متنباز از نظر آموزش چه اهمیتی دارند؟
در حقیقت یکی از مهمترین انگیزههای استفاده از نرمافزارهای آزاد/بازمتن در کشورهای گوناگون، خواه پیشرفته مانند کشورهای اروپایی و خواه در حال توسعه مانند هند و یا مالزی، پروش توان نیروهای داخلی این کشورها و از بین بردن »شکاف دیجیتال« در این جوامع است. نرمافزارهای آزاد/متنباز این امکان را به افراد میدهند که با استفاده از کارهای انجام شده توسط دیگر افراد در نقاط گوناگون یادگیری سریعتری داشته باشند و در بسیاری موارد نیز به سرعت در جریان کار قرار گرفته و خود از افراد تاثیرگذار در توسعه همین نرمافزارها شوند.
از دید اجتماعی، نرمافزارهای آزاد/متنباز باعث میشوند افراد با مدلهای کار گروهی آشنایی پیدا کرده و توانایی کار در محیطهای مجازی را به خوبی پیدا کنند. از دید فنی نیز دسترسی به اطلاعات گوناگون و با کیفیت بسیار بالا که با مشارکت افراد گوناگون تهیه شده است منجر به بهبود کیفیت در زمینه آموزش میشود. نرمافزارهای آزاد/متنباز در حیطههای بسیاری وجود دارند و قادرند بسیاری از نیازهای اولیه افراد را با کمترین هزینه و با پشتیبانی مناسب برآورده کنند.
این امر از نرمافزارهای زیرساختاری مانند Moodle که میتواند برای ساخت یک آموزشگاه مجازی، در هر اندازهای، به کار رود یا دانشنامهای مانند Wikipedia تا نرمافزارهایی تخصصی مانند ERP که در صنعت کاربرد دارند صادق است. این مساله ممکن است در کوتاهمدت اثر اقتصادی خاصی نداشته باشد که با توجه به استفاده گسترده از نرمافزارهای غیرقانونی طبیعی است ولی در بلندمدت میتواند منجر به تربیت نیروهایی شود که در تمامی زمینهها خلاق و سازنده هستند و نه استفادهکننده صرف.