FOSS.ir :: طرح ملی نرم‌افزارهای آزاد/متن‌باز ایران

بررسی رویکرد به متن باز در کشورهای آفریقایی

(2013 کلمه در این مقاله وجود دارد)
(1848 بار مطالعه شده است)

بررسی رویکرد به متن باز در کشورهای آفریقایی
حدود دو سال پیش، تعدادی از اهالی آفریقای جنوبی تحقیقاتی راجع به نرم افزار متن باز انجام دادند. تصور آنها این بود که نرم افزار متن باز تنها در زمینة برنامه ریزی، و مخصوص کاربران IT است و دانشجویان، کاربران خانگی و کارمندان نمی توانند از آن بهره ببرند. اما امروز این تصور کاملاً نفی شده است و نه تنها در آفریقای جنوبی، بلکه در سراسر دنیا همه از این نرم افزار پیشرفته استفاده می کنند.
ارزش واقعی آن نیز در طرحهای عمرانی، تجاری، بازرگانی و همچنین مهارتهای IT کاملاً چشمگیر است.
هم اکنون در مدارس، هزاران دانش آموز در حال فراگیری و آموزش مهارتهای این نرم افزار هستند. آنها می آموزند که این نرم افزار تا چه حد در طرحهای مهم و عظیمی همچون طرح shuttle worth tuxlab و Net Day مفید واقع شده است.
جشن تعطیلات روز جوان 16 ژوئن سال گذشته، بسیار باشکوه برگزار شد. در این جشن، هر کدام از داوطلبان 3 ساعت روی برنامه tuxlab کار کردند و به نتایج بسیار جالبی دست یافتند. آنها برای فهرست بندی 10 مبنای لینوکس در آزمایشگاه های رایانه ای، موفقیتهایی کسب کردند و سرانجام توانستند 44 آزمایشگاه رایانه ای را به وسیله این سیستم نصب کنند.
با استفاده از سیستم عامل لینوکس متن باز دانشجویان داوطلب و استادانشان توانستند آزمایشگاه های رایانه ای را از طریق یک Pcs دست دوم تعمیر شده و یک مدل بسیار ضعیف نصب کنند. بهره وری از لینوکس، هزینه های بسیاری را کاهش می دهد و باعث می شود سد محکمی که در راه کسب علم و موفقیت در مدارس محروم ایجاد شده، شکسته شود.
شهروندان ایالت لیم پوپو به تازگی از مزایای بسیار ارزندة نرم افزار متن باز بهره مند شدند و اولین مرکز متن باز (Osc) را در ایالتشان افتتاح کردند.
در این مرکز چند طرح قابل بهره برداری هستند؛ طرحهایی از قبیل i-community. اما طرح i-community چیست؟ i-community طرحی است که به دنبال طرح توسعه جهانی- پیشرفت مداوم آمد. طرح توسعه جهانی سپتامبر 2002 در ژوهانبورگ پایه ریزی شده بود و در ادامه آن i-community آمد. اینک شهروندان لیم پوپو از مزایای این نرم افزار برای توسعه فناوری آموزشی، تجاری و رسانه ای سود می برند و کاربران و تولیدکنندگان تجربه های باارزشی از آن می آموزند.
نرم افزار متن باز، نه تنها در عرصه آموزشی و ارتباطی جایگاه خاصی یافته است، بلکه با استفاده از طرحهایی از قبیل Impi وارد عرصه های تجاری و بازرگانی نیز شده و تمام این پیشرفتها مدیون صاحبان سیستم عامل لینوکس در آفریقای جنوبی است. در اصل، ایده ساخت سیستم عامل لینوکس، ابتدا متعلق به جامعه debian بود؛ اما مدل دوم آن توسط گروهی از اهالی آفریقای جنوبی به منظور استفاده از مزایای تجاری ساخته شد.
یکی از تولیدات این نرم افزار به وسیله آنها، fire wall بود که هم اکنون بسیاری از شرکتهای کوچک تجاری از آن در سطح وسیعی استفاده می کنند. در زمینه ایمیل، اسپام و ضد ویروس نیز کاربرد دارد.
یکی دیگر از افتخارات نرم افزار متن باز یافتن جایگاه ویژه ای در سیستم دولتی بود. به محض این که اعضای هیأت دولت در آفریقای جنوبی راهبرد متن باز را تأیید کردند، فعالیتهای جدید و گسترده ای از سوی دولت، بخصوص در بخش خدمات عمومی و اجرایی (DPSA) آغاز شد؛ برای مثال، این بخش از طریق نرم افزار متن باز، شبکه مقابله با فساد و رشوه خواری دولتی را راه اندازی کرد.
همچنین اولین شبکه جهانی دولتی نیز از طریق همین نرم افزار توسط دولت به مرحله بهره برداری رسید. در کل، برای کشور در حال توسعه ای مانند آفریقای جنوبی، نرم افزار متن باز مزایای بی شماری در زمینه اقتصادی و پیشرفتهای تجاری به ارمغان می آورد. در زیر، نمونه هایی از این مزایا را می خوانید:
 دسترسی آسان به ICT (فناوری اطلاعات و ارتباطات):
حذف هزینه های دسترسی به نرم افزار، بهره برداری از آن را به طور چشمگیری افزایش می دهد و باعث می شود افرادی که امکان پرداخت هزینه های بالا را ندارند نیز بتوانند به راحتی از آن بهره ببرند. هدف اصلی این است که با کاهش هزینه استفاده از نرم افزار متن باز، بهره وری آن افزایش یابد و اعتبار آن بالاتر برود.
 کیفیت نرم افزار:
استفاده های عمومی نرم افزار متن باز کاملاً از نظر امنیتی، مدیریتی و اعتباری شناخته شده است.
جوامع در حال رشد و توسعه و هزاران کاربر در سراسر دنیا اطمینان دارند که نرم افزار متن باز هر روز بیشتر و بیشتر پیشرفت خواهد کرد و ناامنی و نقصهای احتمالی آن نیز رفع خواهد شد.
 استقلال فروشنده:
هنگامی که سازمانی مالک یک نرم افزار می شود، کاربران آن برای تعمیرات نرم افزاری، به روزرسانی آن و حمایت از آن به تأمین کننده اصلی وابسته هستند و استقلال کاری ندارند؛ اما نرم افزار متن باز به هیچ سازمانی وابسته نیست و استفاده از آن برای تمام کاربران آزاد است (حتی کاربران شخصی). آنها می توانند بدون هیچ محدودیتی از این نرم افزار استفاده کنند و آن را تعمیر یا به روز رسانند. به این ترتیب تمام شرکتهای IT می توانند رقابتی سالم با هم داشته باشند و با آزادی و بدون محدودیت به فعالیت خود ادامه دهند.
 پیشرفت مهارت:
نرم افزار متن باز قدرت اعجاب انگیزی برای پیشرفت و توسعه مهارتها دارد و آن را چه در عرصه فناوری و چه در دسترسی به کد منبع به نمایش می گذارد.
* * *
اهالی آفریقای جنوبی سالانه حدود 6 میلیارد صرف مجوز نرم افزار متن باز می کنند که 80 درصد آن به شرکتهای خارجی تعلق دارد. نرم افزار متن باز برای اشتغالزایی و کسب درآمد مناسب، بسیار مفید است. همانطور که اشاره شد، توزیع این نرم افزار آزاد است و با مجوز، امکان پیشرفت و گسترش دارد و با کمترین هزینه در دسترس همگان قرار می گیرد.
پس انداز، تنها یکی از مزایای بی شمار نرم افزار متن باز است. تولیدکنندگان آفریقای جنوبی با استفاده از این نرم افزار، نه تنها استقلال کشور خود را از تولیدکنندگان خارجی IT تضمین کرده اند، بلکه بخش اقتصادی و IT محلی کشور خود را نیز توسعه داده و از وابستگی رهانیده اند.
اکنون این تولیدکنندگان به راحتی قادرند متن جدیدی از نرم افزار متن باز طراحی و تولیدات مناسب و قابل استفاده ای به بازار کشور خود عرضه کنند؛ طرحهایی که برای همگان مقرون به صرفه است و قیمت بسیار ناچیزی دارد.
تولیدکنندگان همچنین مطمئنم هستند که همیشه به کد خود دسترسی دارند و هیچ نیرویی نمی تواند در آینده مجتوز آن را تغییر دهد و راه پیشرفت را بر آنها ببندد.
تغییر تقاضای کاربران و افزایش درآمدها، هیچ مشکلی برای تولیدکنندگان به وجود نمی آورد. آنها قادرند هر زمان که تقاضای کاربر تغییر کرد، نیاز او را برآورده و متناسب با نیاز او کار کنند.
تولیدکنندگان می توانند به تمام نیازها و تقاضاها پاسخ فوری بدهند؛ نیازهای کوچک، معمولی، بزرگ یا حتی تجارتهای کلان که به هزینه نیز احتیاج ندارد. تنها باید تلاش کرد و پشتکار داشت. اهمیتی ندارد که تقاضای یک تاجر سرمایه دار را برآورده می کنند یا یک خرده فروش جزء را. از نظر قیمت بودجه ای شامل حال آنها نمی شود. بیشتر تقاضاها منطقه هستند و نیازهای محلی را برآورده می کنند.
یکی از چالشهایی که کشورهای در حال توسعه با آن روبرو می شوند، این است که کاربردهای نرم افزار با تقاضای جهانی توسعه می یابد؛ در نتیجه تقاضاها به ندرت در سطح محلی و منطقه ای، الگوهای کاربران و زبان آنها تغییر می یابد. جایی که منطقه بندی صورت گرفته است، نرم افزار همه موارد را با توجه به موقعیت آن منطقه و هزینه های آنجا بررسی می کند. به عبارت دیگر، نرم افزار متن باز موقعیتها را می سنجد و زمان و نیازهای افراد منطقه را در دستور کار خود قرار می دهد.
برای این موارد می توان به قابلیتهای ویژه نرم افزار متن باز زبانهای مختلف آفریقا، از جمله توان یا سسوتو و همچنین آموزش رایانه در جوامعی که تازه فراگیری آن را آغاز کرده اند، اشاره کرد. نرم افزار متن باز بیشتر تمایل دارد بر اساس استانداردها فعالیت کند. برنامه ریزان نرم افزار متن باز، به رقابت با دیگر نرم افزارها نیاز ندارند. این نرم افزار در سطح گسترده جهانی فعالیت می کند؛ به عنوان مثال سیستم عامل لینوکس امروزه با سخت افزارهای غولی مانند IBM و رایانه های انیتل و مکینتاش رقابت تنگاتنگی دارد.
نرم افزار متن باز به کاربران بسیار قدرت می دهد. بدون اینکه مجوزی نیاز داشته باشند و هزینه و مالیاتی بپردازند، می توانند طرحهای کاری و تجاری خود را عملی کنند و هیچگاه با محدودیت مواجه نمی شوند. این که موفق می شوند یا نه، به پشتکار خودشان بستگی دارد.
دولت آفریقای جنوبی راهبردی در پیش گرفته است که به نحو احسن از این نرم افزار بهره می برد. کابینه دولت، بخش خدمات عمومی و اجرایی و بسیاری بخشهای مهم دیگر نیاز استفاده از آن را تأیید کرده اند و از بهره می برند.
آفریقای جنوبی با این پیشرفتهایش یکی از پیشگامان قدر در عرصه بهره وری از این نرم افزار در دنیاست هم اکنون کشورهای بسیاری از جمله برزیل، فرانسه و بخش اعظمی از آلمان نیز به جامعه نرم افزار متن باز پیوسته اند؛ هر چند پیشرفت دولت آفریقای جنوبی کند است اما به زودی برنامه هایی برای تسهیل استفاده از نرم افزار متن باز در این کشور به اجرا گذاشته می شود که بسیار مفید است.
نرم افزار متن باز به تدریج در راه پیشرفت و گسترش، به کنسولگری افسران دولتی مربوط و در بخش عمومی از آن استفاده های بسیاری شد.
سال 2003 آژانس فناوری اطلاعات (SITA) این نرم افزار را به کار گرفت. جرالدین فراستر موکلتی، یکی از ورزای پارلمان آفریقای جنوبی می گوید: مجلس در سطح وسیعی از نرم افزار استفاده می کند و این راهبرد با هدف نشر و گسترش علم و دانش به نسل جدید بسیار راه گشاست.
او افزود: نرم افزار متن باز، راهی برای انتقال قدرت به نسل جدید است و وجودش در تمام زمینه های اقتصادی و علمی کارآمد و ضروری به نظر می رسد.
فراستر موکلتی طی سخنرانی خود در مجلس گفت: کابینه آفریقای جنوبی طرح راهبردی متن باز GITOC را برای کشور به مرحله اجرا گذاشت. او گفت: آفریقای جنوبی از این که در میان کشورهای دنیا بزرگترین و فعالترین عضو در زمینه نرم افزار متن باز است، به خود می بالد.
او افزود: ما می توانیم بدون پرداخت هزینه، درآمد ارزی کشور را افزایش دهیم. در اکتبر 2003، دولت آفریقای جنوبی با همکاری شرکت CSIR، مرکزی به نام دیجیتال مراکا برای بهره وری از نرم افزار متن باز تأسیس کرد و چشمانداز وسیعی در پیشرفت را پیش روی همگان قرار داد.
کشورهایی از جمله چین، کره جنوبی، تایلند، هند، آرژانتین، برزیل، پرو، آلمان، فرانسه و انگلیس نیز از این نرم افزار حمایت می کنند و منابع گسترده آن را تأیید کرده اند.
آفریقای جنوبی شاید یکی از بزرگترین تولیدکنندگان نرم افزار متن باز باشد که پیشرفتهای بزرگی در این زمینه بدست آورده است، اما برزیل و فرانسه به عنوان رهبر در دنیای نرم افزار پیشگام هستند و چین، بزرگترین دارنده کاربر نرم افزار لینوکس به شمار می آید. مونیخ و برگن نروژ نیز در این راه پیشرفت فراوانی داشته اند. شاید یکی از مهمترین منافع این نرم افزار، آموزش جوانان و نسلهای جدید کشورها باشد. هر کشوری برای تعلیم این قشر از هموطنانش، اهداف و راهبردهای فراوانی برنامه ریزی می کند و این راه، یکی از بهترینهاست؛ به خصوص در کشوری همچون آفریقای جنوبی که از نظر مالی، مدارس و جوانانش با فقر دست و پنجه نرم می کنند و تحصیل در مدارس محروم، موقعیت سختی برای آنها فراهم می آورد. نرم افزار متن باز، بدون هزینه نیازهای این قشر را برآورده می کند و آینده جوانان را بت امید و دانش می سازد.
اکنون در مدارس آفریقای جنوبی، تمام دانش آموزان با استفاده از رایانه های دست دوم وارد برنامه های نرم افزار لینوکس می شوند و از آن به بهترین شکل استفاده می کنند.
سازمانهایی مانند Direqlearn و Net Day کارهای باارزشی در خصوص فعالیت کم هزینه لینوکس در آزمایشگاه های مدارس آفریقای جنوبی انجام داده اند.
این سازمانها با تأسیس مراکزی در نقاط مختلف شهرها و اختصاص دادن آنها به تمامی افراد جامعه، گام بزرگی برداشته اند. مردم، به خصوص دانش آموزان با رایانه های دست دوم، نداشتن هارد درایو و خراب بودن دستگاه ها به خوبی پیشرفت کرده اند. تنها مشکل در آفریقای جنوبی، نداشتن دستگاه رایانه است که با حل این مشکل، دانش آموزان این کشور مراحل ترقی را سریعتر طی خواهند کرد.

ترجمه: محبوبه نورانی
تاریخ بارگذاری: 86/11/3
ویرایش: کامرانی، عبادی

[ بازگشت به سیاستها و راهبردها در دولتها, کشورها و.. | صفحه اصلی مقالات ]